Trang chủ / Tin tức / Kiến thức / DNS là gì? Bản ghi A, CNAME, MX, TXT giải thích dễ hiểu

DNS là gì? Bản ghi A, CNAME, MX, TXT giải thích dễ hiểu

Đơn vị làm web bảo "anh trỏ bản ghi A giúp em", nhà cung cấp email bảo "thêm bản ghi MX và TXT". Nếu bạn thấy các khái niệm này rối, bài viết này giải thích DNS bằng ví dụ đời thường và hướng dẫn những thao tác chủ doanh nghiệp hay gặp.

Khi bạn gõ tencongty.vn vào trình duyệt, máy tính không biết ngay website đó nằm ở đâu. Nó phải hỏi một hệ thống tra cứu để đổi cái tên dễ nhớ thành địa chỉ số của máy chủ. Hệ thống đó gọi là DNS (Domain Name System), có thể hình dung như danh bạ điện thoại của Internet.

Chủ doanh nghiệp không cần biết sâu về DNS, nhưng sẽ gặp nó vài lần: khi làm website mới, khi chuyển hosting, khi cài email doanh nghiệp, khi xác minh tên miền với Google hay Facebook. Bài viết này giải thích các khái niệm hay gặp bằng ngôn ngữ đời thường.

Ví dụ đời thường: danh bạ và địa chỉ nhà

Tên miền giống như tên một cửa hàng, ví dụ "Tiệm bánh Hoa Mai". Khách nhớ tên, nhưng để đến được thì cần địa chỉ cụ thể: số nhà, đường, phường. DNS là cuốn danh bạ ghi "Tiệm bánh Hoa Mai ở số 12 đường X". Khi tiệm chuyển nhà, bạn chỉ cần sửa danh bạ, khách vẫn tìm theo tên cũ mà đến đúng địa chỉ mới.

Trên Internet, "địa chỉ nhà" là địa chỉ IP của máy chủ, dạng các con số như 203.0.113.10. Không ai nhớ được những dãy số này, nên ta dùng tên miền và để DNS lo phần tra cứu.

Nameserver: ai giữ cuốn danh bạ của bạn

Mỗi tên miền chỉ định một nhóm máy chủ giữ "danh bạ" của nó, gọi là nameserver. Nameserver có thể của nhà đăng ký tên miền, của nhà cung cấp hosting, hoặc dịch vụ DNS riêng.

Điều quan trọng cần nhớ: bạn sửa bản ghi DNS ở đâu thì phải là đúng nơi đang giữ nameserver của tên miền. Sửa ở chỗ khác sẽ không có tác dụng. Đây là nguyên nhân rất hay gặp của câu "tôi đã sửa rồi mà không thấy gì thay đổi".

Các loại bản ghi hay gặp

Bản ghiDùng đểVí dụ dễ hiểu
ATrỏ tên miền tới địa chỉ IP máy chủ website"tencongty.vn ở số nhà 203.0.113.10"
AAAANhư bản ghi A nhưng cho địa chỉ IPv6Địa chỉ dạng mới, dài hơn
CNAMECho một tên phụ "đi theo" một tên khác"www.tencongty.vn thì cứ hỏi tencongty.vn"
MXChỉ định máy chủ nhận email của tên miền"Thư gửi @tencongty.vn thì giao tới bưu cục này"
TXTGhi chú dạng chữ, dùng xác minh và chống giả mạo email"Bưu cục X được phép gửi thư thay tôi"

Bản ghi A: trỏ website về máy chủ

Khi làm website mới hoặc chuyển hosting, đơn vị kỹ thuật thường yêu cầu: "Trỏ bản ghi A của tên miền (@) và www về IP …". Ký hiệu @ nghĩa là chính tên miền gốc, không có tiền tố.

Sau khi sửa, cần chờ một khoảng thời gian để thay đổi lan ra khắp Internet. Thường vài phút đến vài giờ, có khi lâu hơn tùy cấu hình.

Bản ghi CNAME: tên phụ đi theo tên chính

CNAME thường dùng cho:

  • www đi theo tên miền gốc.
  • Các tên phụ dùng cho dịch vụ bên ngoài, ví dụ cửa hàng, trang đặt lịch, công cụ email marketing.
  • Các tên phục vụ tự động cấu hình email trên điện thoại, máy tính.

Lưu ý: một tên đã có CNAME thì không nên có thêm bản ghi khác cùng tên, dễ gây xung đột.

Bản ghi MX: nơi nhận email

Bản ghi MX quyết định email gửi tới ai đó@tencongty.vn sẽ được giao về máy chủ nào. Khi đăng ký email doanh nghiệp, nhà cung cấp sẽ đưa bạn giá trị MX cần nhập.

Những lỗi hay gặp:

  • Còn bản ghi MX cũ mặc định của nhà đăng ký, khiến thư bị chia sang hai nơi.
  • Đổi MX mà chưa tạo hộp thư ở nơi mới, thư bị trả về.
  • Chuyển hosting website và vô tình xóa luôn MX, email ngừng nhận.

Bản ghi TXT: xác minh và chống giả mạo email

TXT là bản ghi dạng chữ, có nhiều công dụng:

  • Xác minh quyền sở hữu tên miền với Google Search Console, Facebook Business, các dịch vụ khác.
  • SPF: khai báo những máy chủ được phép gửi email thay tên miền của bạn.
  • DKIM: chữ ký số giúp người nhận kiểm tra email thật sự từ bạn và không bị sửa trên đường đi.
  • DMARC: chính sách xử lý email giả mạo tên miền của bạn.

Thiếu SPF, DKIM là lý do phổ biến khiến email doanh nghiệp rơi vào thư rác của khách hàng. Đọc thêm bài email doanh nghiệp theo tên miền khác gì Gmail.

TTL: thời gian ghi nhớ

TTL (Time To Live) là thời gian các máy chủ trên Internet được phép "nhớ" kết quả tra cứu trước khi hỏi lại. TTL dài thì tra cứu nhanh hơn nhưng thay đổi chậm lan ra. Trước khi chuyển hosting, đơn vị kỹ thuật thường hạ TTL xuống thấp vài ngày trước để việc chuyển diễn ra nhanh hơn.

Những tình huống chủ doanh nghiệp hay gặp

Tình huốngCần làm
Làm website mớiTrỏ A (hoặc CNAME) cho @ và www về máy chủ mới
Đăng ký email doanh nghiệpSửa MX, thêm TXT cho SPF, DKIM, có thể thêm CNAME cấu hình tự động
Xác minh Google Search ConsoleThêm bản ghi TXT do Google cung cấp
Chuyển hostingChỉ đổi bản ghi website, giữ nguyên MX nếu email ở nơi khác
Website không vào được sau khi sửaKiểm tra đúng nơi giữ nameserver chưa, chờ thời gian lan truyền

Cách tự kiểm tra bản ghi DNS hiện tại

Bạn không cần đăng nhập vào trang quản lý tên miền mới xem được bản ghi. Có nhiều công cụ tra cứu DNS trực tuyến miễn phí: chỉ cần gõ tên miền, chọn loại bản ghi (A, MX, TXT) là thấy giá trị hiện tại. Một số công cụ còn cho xem kết quả từ nhiều quốc gia, giúp biết thay đổi đã lan tới đâu.

Những câu hỏi nên tự kiểm tra:

  • Bản ghi A của tên miền và www có trỏ cùng một máy chủ không?
  • Có bao nhiêu bản ghi MX, có bản ghi cũ còn sót không?
  • Có đúng một bản ghi SPF không? Hai bản ghi SPF cùng lúc sẽ khiến cả hai bị coi là lỗi.
  • Bản ghi xác minh cũ của dịch vụ đã ngừng dùng có nên dọn bớt không?

Kết quả kiểm tra là thông tin hữu ích để gửi cho đơn vị kỹ thuật khi cần hỗ trợ, giúp họ chẩn đoán nhanh hơn.

Nguyên tắc an toàn khi sửa DNS

  • Chụp màn hình toàn bộ bản ghi trước khi sửa, để khôi phục khi cần.
  • Chỉ sửa bản ghi được yêu cầu, không xóa những bản ghi mình không hiểu.
  • Không chia sẻ mật khẩu quản lý tên miền qua tin nhắn; nếu cần người hỗ trợ, hãy cấp quyền tạm thời hoặc cùng làm qua chia sẻ màn hình.
  • Ghi lại thay đổi: ngày, người sửa, nội dung.

Câu hỏi thường gặp

Đổi DNS có làm mất dữ liệu website không?

Không. DNS chỉ là danh bạ, dữ liệu nằm trên máy chủ. Nhưng trỏ sai sẽ khiến website hoặc email tạm thời không truy cập được.

Vì sao người khác vào được website mới mà tôi vẫn thấy website cũ?

Do máy tính, nhà mạng của bạn còn nhớ kết quả cũ. Thử dùng mạng khác, chế độ ẩn danh hoặc chờ thêm thời gian.

Có cần đổi nameserver khi làm website mới?

Không bắt buộc. Thường chỉ cần sửa bản ghi A hoặc CNAME ở nơi đang giữ nameserver. Đổi nameserver là thay đổi lớn hơn, cần chuyển toàn bộ bản ghi sang nơi mới.

Tóm lại

DNS là danh bạ của Internet: bản ghi A và CNAME đưa khách đến website, MX đưa email về hộp thư, TXT dùng để xác minh và chống giả mạo. Sửa đúng nơi giữ nameserver, lưu lại bản ghi cũ trước khi sửa và chỉ thay đổi những gì cần thiết là đủ để tránh phần lớn sự cố.

Khi dùng tên miền, hosting và email tại HDWEBS, đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ cấu hình DNS cho bạn. Xem bảng giá tại trang tên miền.

0344 218 136